• A Refreshing Sip….

    Posted on by Dr. Shweta Labde

    The refreshing aromatic steaming cup of Tea,  is what one wishes for, after fresh showers of rain. The drop in temperature weakens digestion, and is an open invitation for viral infection, cough and cold. The warm sips of this herbal tea will surely turn a blessing for all of you. The combination of these three wonderful herbs will not only refresh your senses, but keep all the monsoon health issues at bay. Ginger boosts the digestion, cures cough and cold, relives sore throat and congestion. Tulsi is an essential herb which treats infections and is a very good antioxidant. Lemongrass works in the similar way, the refreshing aroma just adds the zest to the drink. Rock sugar adds taste to the drink and also relives cough and soothes the irritation of throat. Preparation :  Boil  a glass of water  in a vessel, Add 2-3 pieces of crushed Ginger, 2 twigs of Lemon grass and 4-5 leaves of Tulsi. Let it simmer for next 4-5 mins. Now add rock sugar as per your taste. Strain the Tea. Your
    Read More »

    0
  • वर्षा ऋतु आणि आरोग्य – बस्ति चिकित्सा

    Posted on by Dr. Shweta Labde

    पावसाळा सुरु झाला म्हणजे मन कसं प्रसन्न होते, मातीचा सुगंध, हवेतील गारवा, गरम गरम चहा आणि  भजी (तळलेले पदार्थ)… वा… कसा छान बेत जमतो. अहो पण कधी विचार केलात, भजीच का? श्रिखंड, बासूंदी, ताक, अगदी आईस्क्रिम का नाहि, खावेसे वाटत आपल्याला? सांगते, आपल्या शास्त्रात म्हणजे (आयुर्वेदात)  ह्या सगळ्याची शास्त्रशुद्ध उत्तरे आहेत. आयुर्वेद हे फक्त व्याधी उपचाराचे नाही  तर जीवन जगण्याचे शास्त्र आहे. सद्वृत्त, दिनचर्या, ऋतुचर्या, स्वास्थ्य, आरोग्य आणि दिर्घायुष्य  कमावण्याचे साधन आहे. प्रत्येक ऋतुच्या गुणधर्मानुसार, आपला आहार विहार बदलत असतो, व परीणामतः शारीरिक दोषांमधे देखिल बदल होतच असतात. एकूण ६ ऋतु, त्यांचे गुणधर्म,त्याचा शरीर दोषांवर होणारा परीणाम आणि त्या अनुषंगाने पाळावयाची  ऋतुचर्या, पुन्हा कधीतरी सविस्तर बघु. वर्षा ऋतु, आणि त्याच्या अगोदर असणारा ऋुतु म्हणजे, ग्रीष्म ऋतु (उन्हाळा). ह्या ऋतुमधे अत्यूष्ण, तीक्ष्ण, गुणांमुळे वात दोषाचा संचय होतो. पावसामुळे वातावरणात वाढलेल्या गारठ्याचि संचित वात दोषाला जोड मिळते आणि वात दोषाचा प्रकोप होतो. आता हया मुळच्या शीत आणि रुक्ष वात दोषाला शांत  करणार कोण?  तर उष्ण(गरम) अणि स्निग्ध असे तेल; म्हणूनच गरमागरम तळलेले पदार्थ खाण्याची इच्छा शरीर व्यक्त करत असते. आहे कि नाही आपल्या शरिराचे हायटेक मेकँनिजम ? हा प्रकुपित वात पुढे सांधेदुखी, कंबरदुखी, अंगदुखी इ. वातविकारांना बळ देतो, हाच प्रकुपित वात पित्त  दोषाच्या साहचर्याने शितपित्त(आंगावर पित्ताच्या गांधी उठणे), अॅसिडिटि होणे, अजीर्णासारखे व्याधि  उत्पन्न करतो. पावसाळ्यात जठराग्नि (पचन शक्ति) मुळातच दुर्बल असतो आणि निसर्गतः वात दोषाचा प्रकोप, हया सगळ्यावर उपाय म्हणून अयुर्वेदात सांगितल्याप्रमाणे वर्षा ऋतुचर्येचे पालन करावे. पचण्यास हलके, ताजे आणि गरम अन्न खावे. तेल तुपाचा योग्य प्रमाणात
    Read More »

  • “रिअल हर्बल”

    Posted on by Dr. Shweta Labde

    परवा आम्ही जुन्या मैत्रीणी लंचसाठी भेटलो होतो, जेवण झाल्यावर छान गप्पा मारु म्हटलं तर एक जण म्हणाली, “अग नाही मी नीघते, माझी ४ वाजता पारलर मधे अपाँइंटमेंट आहे.”  मी म्हणाले, “अगं एवढं काय? जा कधीतरी नंतर, आज राहू दे ना.” त्यावार मलाच म्हणाली, “तुला काय माहिती, तुझं बरं आहे बाबा, तुझा चेहरा छान क्लिन अहे, आमच तसं नाही ना”. खरच खूप डाग होते तीच्या चेहर्‍यावर, त्वचा पण रुक्ष आणि निर्जीव दिसत होती. असं का झालं विचारल्यावर नाराजिनेच  म्हणाली,”काही माहित नाही गं, तरी मी रेग्युलरली क्लिन अप आणि फेशियल करुन घेत असते”. मी म्हणाले,”अगं वेडे सारखं सारखं, त्या केमिकल्स ने स्किन अजुन खराब नाहि का होणार?” त्यावर मलाच म्हणाली, “मी अजिबात केमिकल बेस्ड प्रोडक्टस् नाहि वापरत बरं, फक्त हर्बल आणि आयुर्वेदिक प्रोडक्टसच वापरते. मला जरा हसायलाच आलं, “आयुर्वेदिक आणि हर्बल म्हणजे नेमकं काय गं?”,मी विचारलं? मला म्हणाली,”अस काय ग करतेस? तू आयुर्वेदिक डॉक्टर आहेस ना? हर्बल क्रिम्स, स्क्रब्स, लोशन्स, पॅक्स असतात”. मी म्हणाले, “जरा बस  इथे, अगं आयुर्वेदिक/हर्बल क्रिम्स, लोशन्स, ई़. चा बेस मूळतः केमिकल्सचाच असतो, त्यात फक्त नावापुरता थोडी हर्बल एक्सट्रॅक्टस आणि एसेन्स असतात, आणि ते देखिल प्रोसेस्ड. अगं एखाद्या सूप मधे चिमुटभर मिरपूड टलकल्याने, तो Pepper soup नाही होत ना? अगदी तसंच आहे ह्या प्रोडक्टसच सुद्धा असतं.आता तूच विचार कर, ह्यात तूला किती हर्बल ईफेक्ट्स मिळणार? आणि तुझा प्राॅब्लेम किती  क्युअर होणार? त्या पॅक्स आणि क्रिम्समुळे थोडा काळ स्किन छान क्लिन आणि फ्रेश राहते, पण त्यामुळे होणारे दुष्परीणाम काही टळत नाही.” एव्हाना हे सगळं ऐकुन ती बावचऴी होती, तिच्या ‘सो कॉल्ड – हर्बलच्या’ भ्रमाचा भोपळा आता फुटला होता. आता मी सांगत होते आणि ति कुतुहलाने ऐकत होती. “अगं
    Read More »



Ask an Expert

shweta@ayurvedalive.in
Ayurveda